مروري بر پيمان منع گسترش سلاح هاي هسته اي: "ان. پي. تي"
مروري بر پيمان منع گسترش سلاح هاي هسته اي: "ان. پي. تي"
مفاد پيمان ان پي تي: ( 1967 م)
دولت هايي كه وارد اين پيمان شده اند، در متن پيمان به عنوان هم پيمانان ناميده خواهند شد. با در نظر گرفتن انهدام و ويراني كه در صورت بروز جنگ هسته اي دامن گير نوع بشر خواهد شد و به تبع آن، لزوم به كارگيري حداكثر تلاش براي جلوگيري از خطر وقوع چنين جنگ هايي و براي اتخاذ تمهيدات لازم براي تامين امنيت مردم، با اعتقاد به اين كه گسترش تسليحات هسته اي، خطر جنگ هسته اي را به طور جدي افزايش خواهد داد، در مطابقت با مفاد قطعنامه هاي مجمع عمومي سازمان ملل متحد كه خواستار حصول توافقي براي جلوگيري از اشاعه بيشتر سلاح هاي هسته اي شده است؛ در ابراز تعهد خود براي همكاري با آژانس بين المللي انژي اتمي جهت اعمال تدابير حفاظتي اين آژانس در خصوص فعاليت هاي هسته اي صلح آميز؛ در اعلام حمايت خود از انجام تحقيقات، توسعه بخشيدن و تلاش هاي ديگر در جهت اجراي موثر اصل تدابير حفاظتي با استفاده از تجهيزات و ساير راهكارها در خصوص انتقال مواد اصلي و مواد مخصوص شكاف پذير در چارچوب تدابير حفاظتي مقرر شده توسط آژانس بين المللي انرژي اتمي در تاييد اين اصل كه منافع استفاده صلح آميز از تكنولوژي هسته اي از جمله فرآورده هاي جانبي كه ممكن است توسط دولت هاي داراي تسليحات هسته اي از طريق توسعه ابزارهاي انفجار هسته اي به دست آيد، بايد به منظور بهره برداري در مقاصد صلح آميز در اختيار تمام همپيمانان اعم از دولت هاي داراي تسليحات هسته اي يا فاقد تسليحات هسته اي قرار گيرد با ايمان به اين كه در عملي كردن اين اصل، تمام همپيمانان حق دارند به منظور حصول پيشرفت در استفاده صلح آميز از انرژي اتمي، در تبادل اطلاعات به حداكثر نحو ممكن مشاركت داشته باشند و به تنهايي يا با همكاري ساير دولت ها در اين زمينه تلاش كنند، در ابراز نيات خود جهت توقف مسابقه تسليحات هسته اي در نزديكترين زمان ممكن و براي اتخاد تمهيدات موثر جهت خلع سلاح هسته اي در تشويق كليه كشورها به همكاري جهت دستيابي به اين هدف، در تاكيد مجدد بر عزم دولت هاي امضا كننده پيمان 1963 در مقدمه آن پيمان، مبني بر ممنوع ساختن آزمايش تسليحات هسته اي در جو، در خارج از جو زمين و زير آبها و براي ادامه توقف هرگونه انفجارهاي آزمايشي تسليحات هسته اي در تمام زمان ها و ادامه مذاكرات لازم براي رسيدن به اين هدف، به منظور ادامه فرو كاستن از تنش هاي بين المللي و تقويت اعتماد متقابل بين دولت ها جهت تسهيل در توقف ساخت تسليحات هسته اي و ابزارهاي استفاده از آن زرادخانه هاي ملي و به منظور مدون ساختن اين مقاصد در قالب يك پيمان جهت خلع سلاح كامل و عام تحت نظارت موثر و دقيق بين المللي، با يادآوري اين كه بر اساس منشور ملل متحد، دولت ها بايد در روابط بين المللي خود از تهديد يا استفاده از زور، يا اعمال هر روش ديگري كه با اهداف ملل متحد در تعارض باشد، عليه تماميت ارضي يا استقلال سياسي ديگر دولت ها احتراز ورزند، و اين كه تثبيت و تداوم صلح و امنيت بين المللي و با به حداقل رسيدن سوق دادن منابع انساني و اقتصادي جهان به سوي مسلح شدن ميسر مي شود، توافق مي كنند كه:
ماده 1. هر دولت داراي تسليحات هسته اي، در اين پيمان متعهد مي شود از انتقال هرگونه سلاح هاي هسته اي يا ديگر ابزارهاي انفجار هسته اي يا دادن كنترل مستقيم يا غير مستقيم سلاح ها يا ابزارهاي انفجار هسته اي به ديگران خودداري كند و به هيچ نحوي از انحاء هيچ يك از كشورهاي فاقد سلاح هاي هسته اي را ياري، تشويق و ترغيب به ساخت يا دستيابي به سلاح هاي هسته اي يا ديگر ابزارهاي انفجار هسته اي يا كنترل چنين سلاح ها يا ابزارهاي انفجاري نكند.
ماده 2. هر دولت فاقد تسليحات هسته اي در اين پيمان متعهد مي شود هيچ گونه سلاح هسته اي يا ابزارهاي انفجار هسته اي و اعمال كنترل مستقيم يا غير مستقيم بر چنين سلاح ها يا ابزارهايي را از هر منبع انتقال دهنده يا به هر نحو ديگري، دريافت نكند؛ به ساخت يا تلاش براي دستيابي به سلاح ها يا ابزارهاي انفجار هسته اي مبادرت نورزد؛ و در پي كمك براي ساخت سلاح هاي هسته اي يا ابزارهاي انفجار هسته اي نباشد يا چنين كمك هايي را دريافت نكند.
1/3. هر دولت فاقد سلاح هاي هسته اي در اين پيمان متعهد مي شود تدابير حفاظتي را كه پس از مذاكرات انجام گرفته با آژانس بين المللي انرژي اتمي توافق خواهد شد بپذيرد. اين تدابير در چارچوب ضوابط آژانس خواهد بود و صرفاً به منظور تاييد پايبندي آن كشور به تعهدات خود در قبال اين پيمان با هدف جلوگيري از تبديل مصارف صلح آميز انرژي هسته اي به استفاده در سلاح هاي هسته اي يا ابزارهاي انفجاري هسته اي صورت مي گيرد. روند تدابير حفاظتي مذكور در اين ماده بايد در خصوص تمام مواد اصلي يا مواد مخصوص شكاف پذير، اعم از توليد، فرآوري يا استفاده از آن در هر گونه تاسيسات هسته اي يا خارج از چنين تاسيساتي اجرا شود. تدابير حفاظتي مقرر در اين ماده، مي بايد روي تمام مواد اصلي يا مواد مخصوص شكاف پذير كه در فعاليت هاي صلح آميز هسته اي در قلمرو چنين دولتي، در حوزه قضايي آن، يا تحت كاربري آن در هر نقطه ديگر انجام مي پذيرد اعمال شود.
2/3. هر دولت وارد شده در اين پيمان متعهد مي شود:(الف) ماده اصلي يا ماده مخصوص شكاف پذير، (ب) تجهيزات يا موادي كه مشخصاً براي فرآوري، استفاده يا توليد مواد مخصوص شكاف پذير طراحي يا آماده شده است را، در اختيار هيچ دولت فاقد سلاح هاي هسته اي (حتي) به منظور استفاده در مقاصد صلح آميز قرار ندهد، مگر اين كه ماده اصلي يا ماده مخصوص شكاف پذير به طور قطع مشمول تدابير حفاظتي مقرر شده در اين ماده قرار گيرد.
3/3. تدابير حفاظتي مقرر در اين ماده بايد به گونه اي به مرحله اجرا گذاشته شود كه با ماده 4 اين پيمان در تطابق كامل باشد و از ايجاد مانع بر سر راه توسعه تكنولوژيكي يا اقتصادي همپيمانان در استفاده صلح آميز از انرژي هسته اي احتراز ورزد. اين امر، شامل تبادل بين المللي مواد هسته اي و تجهيزات براي فرآوري، استفاده يا توليد مواد هسته اي براي مثاصد صلح آميز، در مطابقت با شرايط اين ماده و اصل تدابير حفاظتي كه در مقدمه اين پيمان مشخص شده خواهد بود.
4/3. دولت هاي فاقد سلاح هاي هسته اي در اين پيمان بايد به منظور انجام تعهدات خود در قبال اين ماده به طور انفرادي يا همراه با ساير دولت ها در چارچوب ضوابط آژانس بين المللي انرژي اتمي موافقتنامه هايي منعقد كنند. مذاكره به منظور حصول چنين موافقت نامه هايي بايد ظرف مدت 180 روز از مرحله اجرايي شدن اين پيمان، آغاز شود و اجراي مفاد اين توافقات نمي تواند ديرتر از 18 ماه از تاريخ آغاز مذاكرات باشد.
1/4. هيچ نكته اي در اين پيمان نبايد به گونه اي تفسير شود كه حق مسلم همپيمانان در انجام تحقيقات، توليد و استفاده از انرژي هسته اي براي مقاصد صلح آميز را تحت تاثير قرار دهد. اين امر بايد بدون اعمال تبعيض و در مطابقت با مواد 1 و 2 اين پيمان باشد.
2/4. در تبادل تجهيزات، مواد و اطلاعات تكنولوژيكي براي مقاصد صلج آميز، استفاده از انرژي هسته اي در حداكثر شكل، تمام همپيمانان حق مشاركت داشته و متعهد به تسهيل در انجام آن مي شوند. همپيماناني كه توان چنين اقدامي را دارند همچنين بايد به شكل انفرادي يا همراه با ديگر دولت ها يا سازمان هاي بين المللي براي توسعه بيشتر استفاده از اشكال صلح آميز انرزي هسته اي، خصوصاً در قلمروي دولت هاي فاقد سلاح هاي هسته اي كه وارد اين پيمان شده اند، مشاركت ورزند. اين مشاركت با عطف توجه به نيازهاي مناطق در حال توسعه جهان، انجام مي پذيرد.
ماده 5. تمام همپيمانان متعهد مي شوند تمهيدات لازم را اتخاذ كنند تا در مطابقت با اين پيمان، تحت نظارت مناسب بين المللي و در چارچوب روال هاي بين المللي مقتضي ، از دسترسي تمام دولت هاي فاقد تسليحات هسته اي وارده در اين پيمان به مزاياي بالقوه حاصل از انجام هرگونه انفجارهاي صلح آميز هسته اي ، حصول اطمينان كنند. اين امر بايد بدون اعمال تبعيض انجام گيرد و هزينه مالي آن براي چنين دولت هايي، در پايين ترين حد ممكن خواهد بود و شامل هزينه تحقيقات و توسعه، نمي شود. دولت هاي فاقد تسليحات هسته اي وارد در اين پيمان بايد بتوانند در چارچوب يك توافق يا توافقات خاص بين المللي و از مجراي يك نهاد مناسب بين المللي كه دولت هاي فاقد تسليحات هسته اي نمايندگان كافي در آن داشته باشند، به اين مزايا دست يابند. مذاكرات در اين زمينه بايد پس از اجرايي شدن اين پيمان، در نزديك ترين زمان ممكن آغاز شود. دولت هاي فاقد تسليحات هسته اي وارده در اين پيمان كه چنين تمايلي داشته باشند، همچنين مي توانند از طريق توافقات دو جانبه به اين مزايا دست يابند.
ماده 6. تمان هم پيمانان متعهد مي شوند، مذاكرات به منظور توقف مسابقه سلاح هاي هسته اي و خلع سلاح هسته اي و انعقاد پيماني جهت خلع سلاح كامل و عام با مقررات دقيق و موثر را با حسن نيت و در اسرع وقت آغاز كنند.
ماده 7. هيچ نكته اي در اين پيمان، ناقض حق هر گروه از دولت هايي كه به منظور حصول اطمينان از عدم وجود سلاح هاي هسته اي در قلمروي خود وارد پيمان هاي منطقه اي شوند، نخواهد بود.
1/8. هر يك از همپيمانان مي توانند اصلاحيه اي را به منظور اعمال در اين پيمان، پيشنهاد كد. متن هرگونه اصلاحيه اي بايد به دولت هاي امانتدار تحويل داده شود واين متن توسط آنان بين تمام همپيمانان، توزيع خواهد شد. در صورت درخواست يك سوم همپيمانان يا بيشتر، دولت هاي امانتدار بايد كنفرانسي را تشكيل داده و از تمام همپيمانان براي شركت در آن و بررسي اصلاحيه، دعوت به عمل آورند.
2/8. هرگونه اصلاحيه در اين پيمان بايد به تاييد اكثريت همپيمانان از جمله تمام دولت هاي داراي تسليحات هسته اي وارده در اين پيمان و تمام همپيماناني كه در زمان توزيع متن اصلاحيه عضو هيئت رييسه آژانس بين المللي انرژي اتمي بوده اند، برسد. زمان اجرايي شدن اصلاحيه براي هر دولتي كه اسناد تصويب آن را تسليم كرده از هنگامي خواهد بود كه اكثريت همپيمانان ، از جمله تمام دولت هاي داراي تسليحات هسته اي وارده در اين پيمان و تمام همپيماناني كه در زمان توزيع متن اصلاحيه براي هر دولتي كه استاد تصويب آن را تسليم كرده، از هنگامي خواهد بود كه اكثريت همپيمانان، از جمله تمام دولت هاي داراي تسليحات هسته اي وارده در اين پيمان و تمام همپيماناني كه در زمان توزيع متن اصلاحيه عضو هييت رييسه آژانس بين المللي انرژي اتمي بوده اند، اسناد تصويب آن را تسليم كرده باشند. پس از آن، زمان اجرايي شدن اصلاحيه براي هر همپيمان ديگر از زمان تسليم اسناد تصويب آن خواهد بود.
3/8. پنج سال پس از اجرايي شدن اين پيمان، كنفرانسي از همپيمانان بايد در شهر ژنو واقع در سوييس به منظور مرور عملكرد آن و با هدف حصول اطمينان از اينكه اهداف مذكور در مقدمه و مقررات پيمان، مورد اجرا قرار گرفته اند، برگزار شود. پس از آن، هر پنج سال يك بار اكثريت همپيمانان مي توانند با تسليم درخواست خود به دولت هاي امانتدار، خواستار برگزاري كنفرانس ديگري به منظور بررسي عملكرد پيمان شوند.
1/9. اين پيمان بايد براي امضاي تمام دولت ها، آماده باشد. هر دولتي كه پيش از اجرايي شدن آن طبق پاراگراف سوم اين ماده آن را امضا نكرده باشد، مي تواند در هر زمان ديگري به آن ملحق شود.
2/9. نفوذ اين پيمان مشروط به تصويب آن توسط دولت هاي امضا كننده خواهد بود. اسناد تصويب آن و اسناد الحاق به آن بايد نزد دولت هاي بريتانيا، اتحاد جماهير شوروري( سابق) و ايالات متحده آمريكا كه بدينوسيله به عنوان دولت هاي امانتدار تعيين مي شوند، به وديعه گذاشته شود.
3/9. اين پيمان پس از تصويب آن توسط دولت هايي كه به عنوان امانتدار تعيين شده اند و تصويب آن توسط چهل دولت ديگر امضا كننده اين پيمان و تسليم اسناد تصويب آنها، وارد اجرا خواهد شد. در اين پيمان، دولت هاي داراي تسليحات هسته اي به دولت هايي گفته مي شود كه پيش از اول ژاونيه 1967، مبادرت به توليد و انفجار سلاح هسته اي يا هرگونه ابراز انفجار هسته اي ديگر كرده اند.
4/9. در خصوص دولت هايي كه اسناد تصويب و الحاق آنها به پيمان، پس از اجرايي شدن اين پيمان تسليم مي شوند، تاريخ اجراي آن از تاريخ تسليم اسناد تصويب و الحاق خواهد بود.
5/9. دولت هاي امانتدار بايد تمام دولت هاي امضا كننده و ملحق شده به پيمان را از تاريخ هر امضا، تاريخ تسليم اسناد تصويب و يا الحاق، تاريخ اجرايي شدن اين پيمان و تاريخ دريافت درخواست براي تشكيل كنفرانس يا هر مورد ديگر، بلافاصله مطلع سازند.
6/9. اين پيمان بايد توسط دولت هاي امانتدار و در تطابق با ماده 2-1 منشور ملل متحد، به ثبت برسد.
1/10. هر دولتي بايد حق داشته باشد در اجراي حاكميت ملي خود در صورتي كه احساس كند موارد فوق العاده اي در رابطه با موضوعات اين پيمان، منافع حياتي كشورش را به مخاطره انداخته است از پيمان خارج شود. دراين صورت بايد سه ماه پيش از خروج، به تمام همپيمانان و شوراي امنيت سازمان ملل متحد اطلاع دهد. در چنين اطلاعيه اي بايد موارد فوق العاده اي كه از نظر آن كشور منافع حياتي اش را به مخاطره انداخته نيز ذكر شود.
2/10. بيست و پنج سال پس از اجرايي شدن اين پيمان، بايد كنفرانسي تشكيل شود تا در خصوص اجراي نامحدود آن، يا تمديد آن براي دوره يا دوره هاي ديگر، تصميم گيري شود. تصميم اتخاذ شده در اين مورد با رأي اكثريت همپيمانان، نافذ خواهد بود.
ماده 11. اين پيمان، متن انگليسي، روسي، فرانسه، اسپانيولي و چيني آن كه همگي از اعتبار يكساني برخوردارند، در آرشيو دولت هاي امانتدار محفوظ خواهند بود. نسخه هاي تاييد شده اين پيمان، بايد توسط دولت هاي امانتدار به دولت هاي امضا كننده و ملحق شده به آن ارسال شود.